Neges y Cadeirydd

Dwi mor falch o’n helusen. Eleni, mae tîm Celfyddydau Cymuned Cwm a Bro wedi hwyluso rhaglen fywiog arall o gyfleoedd creadigol, trawsnewidiol o safon uchel ar gyfer pobl sydd o dan anfantais, ar gyrion cymdeithas, mewn perygl, yn ddiymgeledd neu’n anodd eu cyrraedd: rydym wedi eu cyrraedd, wedi ymgysylltu â nhw ac wedi gweithio’n galed i gynnal y gwaith. Diolch i’n hwyluswyr creadigol, ein gweithwyr datblygu, y Cyfarwyddydd, y tîm gweinyddol a’r Bwrdd. Diolch hefyd i’n holl gyllidwyr sy’n credu yn y gwaith ac sy’n ein galluogi i barhau i’w wneud gyda chymaint o bobl ryfeddol sy’n ysbrydoliaeth i ni bob blwyddyn.

Fel sefydliad Celfyddydau Cymuned, ein cyllid craidd gan Gyngor Celfyddydau Cymru a Chyngor Bwrdeistrerf Sirol Pen-y-bont yw’r sail hanfodol ar gyfer adeiladu a datblygu ein projectau er mwyn cynnig creadigrwydd fel ffordd o wella ansawdd bywydau llawer o bobl ledled de Cymru a thu hwnt. Yn yr hinsawdd gyllidol gyfredol, gwyddom fod gwasgfa ar arian ar gyfer y celfyddydau, a’i fod yn gorfod cystadlu yn erbyn cyllid ar gyfer sectorau eraill fel iechyd, addysg, a chyfiawnder troseddol. Credwn, fodd bynnag, bod ein rhaglenni creadigol yn ychwanegu budd at lawer o raglenni sylfaenol a strategol sy’n cynnig cyfleoedd a all newid bywydau llawer o bobl yn ein cymunedau. Mae partneriaethau ar draws gwahanol sectorau yn cynyddu gwerth ein cyfleoedd creadigol, gan ychwanegu cefnogaeth a chynaliadwyedd, a chynyddu’r effeithiau positif i’r pobl y byddwn yn gweithio gyda nhw.

Mae uchafbwyntiau’r flwyddyn i mi wedi cynnwys:

Yn y rhaglen ‘Creadigrwydd ar gyfer Lles’ – ‘Up for It’, darn drama ieuenctid a gomisiynwyd gan Ysgolion Iach Pen-y-bont i’w gyflwyno mewn Dydd Hyfforddi ynglŷn â Chamddefnydd Sylweddau ym Mhen-y-bont ym mis Mawrth 2014; y project Henaint Heini a ddatblygwyd mewn partneriaeth â Bwrdd Iechyd Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg a Cymoedd i’r Arfordir (V2C), a fu’n gweithio’n greadigol gyda phobl hŷn yng nghylch Pen-y-bont gan gynnig celfyddydau gweledol a chrefftau, dawns a symud mewn gwahanol leoliadau; lawnsio’r projectau ‘Clywch Ein Llais’ ac ‘Adeiladu Pontydd, Yma i Wrando’ i ddathlu gwaith a grewyd gan bobl ifanc gyda’n help ni sy’n defnyddio dulliau creadigol o fynd ati i’w cefnogi i ddelio â’u trawma. Datblygwyd y gwaith hwn mewn partneriaeth â Gwasanaeth Seraf Barnardo’s Cymru mewn cysylltiad â Chynllun Creadigol Cyngor Caerdydd, Cyngor Celfyddydau Cymru, Llywodraeth Cymru, Heddlu De Cymru, a Bawso. Hefyd, #noblurredlines – project perfformio a theatr gyfranogol pwerus yn ymdrin â materion cydsyniad a chydymffurfiad rhywiol, a gyllidwyd gan Sefydliad Esmée Fairbairn ac a gefnogwyd gan Gyngor Celfyddydau Cymru a Chyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont; ‘Ble mae’r Bechgyn?’, project Plant mewn Angen a archwiliai’n greadigol broblemau camdrin rhywiol gyda bechgyn; a’n rhaglen Creadigrwydd Person-Ganolog y buom yn ei darparu ar hyd y flwyddyn o dan Raglen Datblygu’r Gweithlu Gofal Cymdeithasol, gan weithio gyda rheolwyr a thimau staff gofal mewn gwasanaethau dydd, gofal preswyl a gofal cartref, yn ogystal ag oedolion â phroblemau iechyd meddwl ac amrywiaeth eang o grwpiau.

Yn y rhaglen ‘Cysylltiadau Diwylliannol’ – menter ‘Sgwrs Genod’ newydd, i adeiladu sgiliau, cysylltiadau diwylliannol a rôl-fodelau positif ar gyfer merched, trwy gyfrwng ymweliad cyfnewid cyntaf Celfyddydau Cymuned Cwm a Bro a Gem TV â Maji Moto yn Kenya; digwyddiad ‘Gwneud iddo Ddigwydd’ ar gyfer Dydd Rhyngwladol y Menywod a oedd yn dwyn ynghyd bobl o Kenya, Ethiopia, Cymru a Bryste sy’n gweithio i wella hawliau menywod yn eu cymunedau; a buom yn cefnogi ‘Menyw Ydw I’ – cywaith dawns integreiddiedig rhwng y Gweithwragedd Datblygu Dawns Jessie Brett (y DU) a Meseret Girga (Adugna, Ethiopia) i greu sioe ddawns gyfoes newydd a berfformiwyd gan bump o ddawnswragedd anabl a heb anabledd o’r DU ac Ethiopia. Croesawyd Anke, a ddaeth atom yn syth ar ôl gorffen ei hastudiaethau gwaith Cymdeithasol yn Darmstadt, Yr Almaen, ar interniaeth i ddatblygu ei gwybodaeth a’i sgiliau mewn creadigrwydd ac arfer Celfyddydau Cymuned; cynhaliwyd project ffilm Czech Us Out yng Nghanolfan Addysg Gymuned East Moors yng Nghaerdydd, gyda chyllid gan Film Nation UK a Chyngor Celfyddydau Cymru; a chefnogwyd ymweliad â Chymru gan Gwmni Dawns DESTINO o Ethiopia, a fu’n dysgu nifer o weithdai dawns ledled Caerdydd a Phen-y-bont.

Yn ein rhaglen ‘Cymunedau Creadigol’ – trefnwyd cwrs ‘hyfforddi’r hyfforddwyr’ awyr-agored llwyddiannus trwy ein rhaglen ‘Y Gigfran yn y Goedwig’; roedd ein projectau celfyddydau creadigol haf blynyddol yn llwyddiant ysgubol; cyflwynodd Cwmni Theatr Taking Flight fyd hudolus Shakespeare i deuluoedd y Betws; bu projectau drama’r cynllun Hyrwyddwyr Ifanc yn gweithio gyda chefnogaeth Cyngor Celfyddydau Cymru a Chyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont mewn canolfannau lleol; parhaodd Côr Cymuned y Betws i ffynnu, gan greu ei synnwyr cyfeiriad ei hun yn ogystal â chefnogi dathliadau ac elusennau gwahanol grwpiau o bobl yn ystod y flwyddyn; a chafodd ystod eang arall o brojectau Celfyddydau Cymunedau ei hwyluso ledled de Cymru, gyda phobl o bob oed, gyda chymorth Cyngor Celfyddydau Cymru, Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont, Teuluoedd yn Gyntaf, Cymunedau yn Gyntaf, Barnado’s Cymru, project Cwricwlwm Amgen Y Bont, Film Nation, a Sefydliad Esmée Fairbairn.

Mae gennym enw am weithredu a bod yn ddynamig yn ein hymrwymiad i greu a datblygu’r celfyddydau, ac yn enwedig am ddod â chreadigrwydd i feysydd ac at bobl na all pobl eraill eu cyrraedd nac ymgysylltu â nhw. Ein cred, a’r nod rydym yn ei gyrchu, yw hwyluso “… celfyddydau sy’n ymestyn i gyffwrdd â ni; celfyddydau sy’n tanio ein dychymyg a’n creadigrwydd; celfyddydau sy’n ein herio i chwilio am well dealltwriaeth o’n bodolaeth a’r byd o’n hamgylch.” (“Ymdrechu i Ragori…” Fframwaith Ansawdd i Ddatblygu a chynnal Celfyddydau Cymru, Cyngor Celfyddydau Cymru).

Mae a wnelo’n rhaglenni a’n gweithdai creadigol ag ysbrydoliaeth, yn y bôn. Gall yr effeithiau newid bywydau. Y nod yw herio tybiaethau, a bydd cyfranogwyr yn ei chael hi’n bosibl goresgyn rhwystrau personol, rhwystrau trefniadol, a phatrymau ymddwyn cylchol, sy’n aml yn rhai negydddol. Mae pob rhaglen hyfforddi a gweithdy yn herio unigolion, grwpiau a sefydliadau, eu hysbrydoli, a’u galluogi i integreiddio’r profiadau creadigol chwyldroadol hyn i mewn i’w bywydau. Yn y gweithdai, bydd unigolion yn dysgu cydweithredu a chefnogi ei gilydd mewn ffyrdd sy’n aml yn ymddangos yn amhosibl cyn i’r gweithdy gychwyn.

Un o amcanion allweddol a llwyddiannau profedig ein gwaith yw gallu ein gweithdai creadigol i ysbrydoli ac ysgogi ein cyfranogwyr. Mae hyn o bwys aruthrol, gan fod llawer o’r bobl sy’n dod i’n projectau a’n sesiynau hyfforddi yn dioddef o ddiffyg hunan-barch a diffyg hyder; gall cael eu hysgogi trwy’r broses greadigol eu hysbrydoli a newid eu bywydau. Gall y teimlad newydd yma o’r posiblrwydd o fagu hunan-ddelwedd a hunaniaeth bositif helpu cyfranogwyr i symud tuag at ddewisiadau mwy rhagweithiol yn eu bywyd, a allai gynnwys ailgysylltu ag addysg, addysg bellach, datblygu mwy o rwydweithiau cymdeithasol, derbyn her newydd, parhau i fod yn greadigol, datblygu ffyrdd mwy creadigol a llai cyfyngedig o feddwl, a hefyd mynd yn fwyfwy cyflogadwy.

Mae gennym record o lwyddiant er ein sefydlu ym 1981, a byddwn yn parhau i adeiladu ar sail hyn yn y blynyddoedd sydd i ddod. Y nod yw bod yn ddigon hyblyg i ddatblygu a dysgu, mentro, ond mewn ffyrdd a aseswyd, gweithredu’n ddigymell, dysgu gan y gwaith a myfyrio ar ein harfer, ceisio partneriaid newydd i ychwanegu gwerth at ein gwaith, parhau i geisio ffynonellau cyllid newydd ar gyfer y gwaith, a bod yn berthnasol bob amser ym mhob peth a wnawn. Byddwn yn parhau i fuddsoddi yn Natblygiad Proffesiynol Parhaus (DPP) ein staff yn ogystal â sicrhau ein bod yn cyflogi aelodau tîm o’r radd flaenaf i ddwyn y gwaith yn ei flaen.

Fel dadleuydd angerddol ac egnïol dros y celfyddydau, ac yn benodol, dros bŵer a gwerth Celfyddydau Cymuned, ceisiwn hefyd arddangos effaith ein gwaith mewn amrywiaeth o ffyrdd, trwy gyfrwng ein gwefan, cyhoeddiadau, e-lyfrau newydd, apiau ffôn symudol a gwe newydd, a thrwy rannu a pherfformio’r gweithiau celf sy’n cael eu creu, mynychu cynadleddau, digwyddiadau a chyfarfodydd perthnasol ledled Cymru, y DU ac yn rhyngwladol, ac arddangos ein gwaith. Mae o bwys hanfodol i ni ledaenu canlyniadau ein gwaith, hyrwyddo’i lwyddiant a chreu effaith gymdeithasol ehangach, yn ogystal â dathlu llwyddiannau a buddiannau posibl Celfyddydau Cymuned i les pobl – gan newid ffurf a chyfeiriad bywydau i’r dyfodol.

Katrina Kurowski, Cadeirydd

SearchCelfyddydau Cymuned Cwm a Bro Adroddiad Blynyddol
Share:
Profiles: